Trwa nasz tydzień z haftem krajeńskim, ale przed nami to, co najważniejsze – finał konkursu zorganizowanego przez Muzeum Kultury Ludowej w Osieku nad Notecią. Zanim jednak w najbliższą niedzielę spotkamy się na oficjalnej uroczystości i podziwianiu wystawy pokonkursowej, postanowiliśmy zajrzeć za kulisy tego historycznego, pierwszego Konkursu Haftu Krajeńskiego.
Dlaczego organizacja tego wydarzenia to tak istotny krok dla pielęgnacji naszej tożsamości? Jak przebiegały obrady jury, pod którego ocenę trafiło aż 60 unikatowych prac? I co wspólnego z krajeńską igłą ma pachnąca ziołami, plenerowa impreza w skansenie? Na te i wiele innych pytań odpowiedział nam Dyrektor Muzeum w Osieku Pan Roman Skiba.
Zapraszamy do lektury wyjątkowej rozmowy, która udowadnia, że tradycja Krajny ma się świetnie, a nasze kulturowe serce bije coraz mocniej!
Panie Dyrektorze, to pierwsza edycja Konkursu Haftu Krajeńskiego, który zorganizowało Muzeum, skąd wziął się pomysł na jego organizację i jaki główny cel przyświecał Muzeum przy tworzeniu tej inicjatywy?
Muzea etnograficzne – i nie mowa tu wyłącznie o skansenach – od zawsze starają się pielęgnować tradycyjne formy kultury ludowej, które zaliczamy do szeroko pojętej sztuki ludowej. Obok rzeźby, malarstwa na szkle czy zdobnictwa wnętrz, jedną z takich kluczowych dziedzin jest właśnie tradycyjny haft. Organizowanie konkursów aktywizujących regionalnych twórców to sprawdzony sposób na ocalenie tych tradycji od zapomnienia. Krajna to region, który na przestrzeni lat uległ znaczącym przemianom, przez co wiele elementów lokalnego dziedzictwa bezpowrotnie zanikło. Właśnie dlatego musimy szczególnie zabiegać o zachowanie, popularyzację oraz rozwój haftu krajeńskiego. Tym bardziej że jego oryginalne wzory, unikatowa kolorystyka i motywy stanowią swoisty znak rozpoznawczy oraz wspaniały emblemat promocyjny całego regionu.
Z dużą satysfakcją obserwowaliśmy wcześniejsze działania naszych kolegów z zaprzyjaźnionych instytucji – Muzeum Ziemi Złotowskiej oraz Muzeum Ziemi Krajeńskiej w Nakle nad Notecią, które jako pierwsze podjęły temat haftu krajeńskiego. Warto wspomnieć, że w Złotowie przechowuje się jego unikatowe przykłady, a oba muzea wydały cenne publikacje popularyzujące tę tematykę. Pamiętajmy również, że pierwszym etnografem opisującym haft krajeński był Jan Niedźwiecki, późniejszy dyrektor naszego muzeum. Czujemy się jego uczniami i naturalnymi kontynuatorami tego dzieła.
Bezpośrednim impulsem do zorganizowania konkursu stała się jednak współpraca z profesor Dorotą Angutek, która od lat niestrudzenie prowadzi badania etnograficzne nad haftem oraz strojem ludowym Krajniaków. To właśnie rozmowy z panią profesor oraz wspólnie organizowane warsztaty natchnęły nas do stworzenia tej inicjatywy.
Ekspozycja Muzeum tworzy unikalny klimat dawnego życia na Krajnie.
Ekspozycja Muzeum w Osieku tworzy unikalny klimat dawnego życia na Krajnie.W poniedziałek na profilu Muzeum pojawiła się informacja o posiedzeniu komisji konkursowej. Kto dokładnie znalazł się w szacownym gronie jury i na co członkowie komisji zwracali największą uwagę podczas oceny?
W pierwotnie planowanym składzie jury miały zasiąść: profesor Dorota Angutek (jako przewodnicząca), pani Wiesława Gruchała z Muzeum Regionalnego w Wągrowcu oraz pani Maria Kuchta z Muzeum Kultury Ludowej w Osieku. Niestety, z przyczyn niezależnych od pani profesor, obrady komisji musiały odbyć się bez jej fizycznej obecności, w związku z czym osobiście podjąłem się roli przewodniczącego. Przez cały czas pozostawaliśmy jednak z prof. Angutek w stałym kontakcie, na bieżąco konsultując nasze spostrzeżenia i oceny poszczególnych prac.
Podczas weryfikacji dzieł największą wagę przywiązywaliśmy do zgodności motywów z tradycyjnym kanonem haftu krajeńskiego. Ocenie podlegały również estetyka, staranność wykonania oraz ogólny sposób zakomponowania wzorów.
Czy odzew twórców zaskoczył organizatorów? Ile prac ostatecznie trafiło pod ocenę komisji i czy może Pan zdradzić, czy wśród uczestników przeważały osoby z długim stażem, czy może pojawiło się sporo młodych talentów?
Do konkursu zgłoszono łącznie 60 prac w dwóch kategoriach, przygotowanych przez 18 autorów. Wszystkie nadesłane dzieła zostały poddane ocenie jury i – co ważne – wszystkie będzie można podziwiać na wystawie pokonkursowej. Wśród uczestników znalazło się 17 kobiet oraz jeden mężczyzna. Nie weryfikowaliśmy twórców pod kątem ich stażu czy wcześniejszego doświadczenia hafciarskiego, liczył się przede wszystkim efekt końcowy.
Oczywiście nie prosimy o zdradzanie wyników przed niedzielnym finałem, ale czy może Pan uchylić rąbka tajemnicy i powiedzieć, jak oceniają Państwo ogólny poziom nadesłanych prac? Czy coś komisję szczególnie zachwyciło?
Wyniki konkursu zostały już przez nas oficjalne ogłoszone. W najbliższą niedzielę, 9 sierpnia o godzinie 11:00, odbędzie się uroczyste otwarcie wystawy pokonkursowej, połączone z podsumowaniem projektu oraz uroczystym wręczeniem nagród. Serdecznie zapraszamy do skansenu wszystkich uczestników zmagań. Co ciekawe, tuż po tej uroczystości, o godzinie 12:00, na terenie Muzeum rozpocznie się nasza tradycyjna impreza plenerowa pod hasłem „Ziołowa Niedziela”.
Zioła będą tematem przewodnim najbliższej imprezy w Muzeum.
Zioła będą przewodnim tematem iprezy w najbliższą niedzielę.Wiemy, że uczestnicy włożyli mnóstwo pracy w przygotowanie swoich dzieł. Gdzie i od kiedy mieszkańcy Krajny oraz turyści będą mogli podziwiać te wyjątkowe hafty na żywo?
Wystawę otwieramy oficjalnie w najbliższą niedzielę. Wszystkie unikatowe prace będzie można oglądać na terenie skansenu, w przestrzeni wystawienniczej mieszczącej się w „Galerii Obórka”.
Wielki finał i oficjalne ogłoszenie wyników zaplanowano na najbliższą niedzielę. Wiemy jednak, że tego dnia w skansenie odbywa się również „Ziołowa Niedziela”. Co dokładnie czeka na odwiedzających i dlaczego warto tego dnia przyjechać całymi rodzinami do Osieka?
Podczas „Ziołowej Niedzieli” nasz skansen zamieni się w przestrzeń pełną aromatów i tradycyjnych rzemiosł, gdzie rośliny i zioła odegrają główną rolę. Przygotowaliśmy bogaty program prezentacji – od tradycyjnych sposobów przyrządzania leczniczych mieszanek zielarskich, przez pokazy plecenia wianków i plotek żniwnych, aż po własnoręczne wykonywanie ziołowych kadzideł oraz bukietów.
Poza podziwianiem wystawy pokonkursowej, goście będą mieli wyjątkową okazję zobaczyć proces haftowania na żywo. Swój przyjazd zapowiedziało bowiem koło hafciarskie „Igłą malowane” z Więcborka, którego członkinie zaprezentują swój kunszt i dotychczasowe prace. Dodatkowo tego dnia wnętrza naszych zagród i chałup dosłownie „ożyją” – w niemal każdym obiekcie na zwiedzających czekać będą żywe pokazy dawnego życia wiejskiego. To idealna okazja na spędzenie niedzieli w rodzinnym gronie, dlatego gorąco zapraszam do odwiedzenia Osieka.
Na koniec, zapytam o plany na przyszłość – czy Konkurs Haftu Krajeńskiego wpisze się na stałe w kalendarz wydarzeń Muzeum i doczekamy się kolejnych edycji?
Muzeum Kultury Ludowej w Osieku oferuje niezwykle szeroki wachlarz działań edukacyjnych i kulturalnych – od lekcji muzealnych i warsztatów, przez wykłady, aż po wielkie imprezy plenerowe. Haft krajeński jest jednym z kluczowych filarów tej oferty. Z całą pewnością będziemy nadal go popularyzować i dbać o to, by ta tradycja była żywa.
W nadchodzącym roku planujemy organizację kolejnych warsztatów. Zależy nam, aby grono osób zajmujących się tym haftem stale rosło, a dotychczasowi twórcy mogli doskonalić swoją technikę. Wspólnie z profesor Dorotą Angutek przygotowujemy również serię wykładów poświęconych tej tematyce. Sam konkurs zamierzamy kontynuować, najprawdopodobniej w cyklu dwuletnim, co da twórcom odpowiednio dużo czasu na przygotowanie nowych dzieł. Równolegle chcemy skupić się na niezwykle ważnym zadaniu, jakim jest budowanie muzealnej kolekcji współczesnego haftu krajeńskiego.
Serdecznie dziękujemy za rozmowę i przyłączamy się do zaproszenia by szczególnie w najbliższą niedzielę odwiedzić Muzeum Kultury Ludowej w Osieku nad Notecią.
Wizyta w muzeum to niemal podróż w czasie.
Zapraszamy do Osieka
Rozmowa z Panem Dyrektorem napawa ogromnym optymizmem. Pierwsza edycja Konkursu Haftu Krajeńskiego to nie tylko piękny hołd dla dawnych twórców i kontynuacja badawczego dzieła Jana Niedźwieckiego, ale przede wszystkim wyraźny sygnał, że nasze regionalne wzornictwo autentycznie żyje! Zgłoszenie aż 60 prac przez 18 autorów to gigantyczny sukces. Z kolei zapowiedź kolejnych, odbywających się w cyklu dwuletnim edycji oraz planowanych wykładów i warsztatów daje pewność, że krajeńska tradycja nie odejdzie w zapomnienie, a muzealna kolekcja współczesnego haftu będzie systematycznie rosnąć.
Teraz czas na nas – mieszkańców i miłośników Krajny!
Gorąco zapraszamy: wielki finał konkursu połączony z wręczeniem nagród odbędzie się już w tę niedzielę, 9 sierpnia o godzinie 11:00 w Muzeum Kultury Ludowej w Osieku. Wszystkie konkursowe dzieła będzie można podziwiać na żywo w przestrzeni wystawienniczej „Galerii Obórka”.
A to dopiero początek niedzielnych atrakcji! Punktualnie o godzinie 12:00 skansen zamieni się w tętniącą dawnym życiem wieś w ramach uwielbianej imprezy „Ziołowa Niedziela”.
Oprócz zwiedzania Muzeum dla gości dostępne będą też regionalne stoiska.
Co będzie na Was czekać? Zapach tradycji: pokazy przyrządzania leczniczych mieszanek, plecenie wianków, tworzenie żniwnych plotek, bukietów oraz własnoręczny wyrób ziołowych kadzideł. Rzemiosło na żywo: wyjątkowa okazja, by z bliska zobaczyć proces haftowania w wykonaniu mistrzyń z koła „Igłą malowane” z Więcborka. Ożywiony skansen: wnętrza zabytkowych zagród i chałup wypełnią się pokazami dawnego życia wiejskiego, tworząc niezapomniany, sielski klimat.
To idealny plan na spędzenie weekendu w rodzinnym gronie. Bądźmy tam razem, świętujmy nasze dziedzictwo i pokażmy, jak bardzo jesteśmy z niego dumni.
Do zobaczenia w Osieku! Pamiętajcie… Krajna, NO PIĘKNIE!
Więcej informacji:
